ماده 9 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان یکی از مقررات مهم در زمینه ثبت و کنترل اطلاعات مالیاتی است. این ماده مشخص می کند اگر فعالیت یا معامله ای در سامانه مودیان ثبت نشده باشد، صورتحساب الکترونیکی صادر نشده باشد یا در مبلغ و مقدار فروش کم اظهاری یا بیش اظهاری صورت گرفته باشد، سازمان امور مالیاتی چگونه موضوع را به اطلاع فرد یا کسب وکار می رساند و در صورت پذیرش یا عدم پذیرش تخلف چه اتفاقی خواهد افتاد.
بر اساس ماده 9، اگر فرد یا کسب وکار مشمول قانون یکی از موارد زیر را انجام دهد، سازمان امور مالیاتی موظف است موضوع تخلف را از طریق سامانه مودیان به او اطلاع دهد:
پس از اعلام تخلف، واکنش فرد یا کسب وکار اهمیت زیادی دارد. اگر تخلف پذیرفته شود و اطلاعات مربوط در کارپوشه ثبت یا اصلاح شود، موضوع در چارچوب جریمه های ماده 22 دنبال خواهد شد.
در مقابل، اگر تخلف پذیرفته نشود و اصلاح اطلاعات انجام نشود، سازمان امور مالیاتی می تواند موضوع را همراه با اسناد و مدارک به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع دهد.
در صورتی که تخلف اعلام شده پذیرفته شود، فرد یا کسب وکار می تواند اطلاعات مربوط به معامله یا صورتحساب را در کارپوشه سامانه مودیان ثبت یا اصلاح کند.
در این حالت، مطابق متن ماده 9، موضوع مشمول جریمه های مقرر در ماده 22 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان خواهد بود. در عین حال، پرونده به دلیل همین تخلف وارد فرآیند اثبات تخلف در هیأت حل اختلاف و حسابرسی موضوع ماده 9 نمی شود.
بنابراین باید میان دو موضوع تفاوت قائل شد: اصلاح اطلاعات ≠ حذف جریمه
ثبت یا اصلاح اطلاعات پس از اعلام تخلف به این معنا نیست که تخلف قبلی از بین رفته یا جریمه به صورت خودکار بخشوده شده است.
اگر فرد یا کسب وکار تخلف اعلام شده را نپذیرد و از ثبت یا اصلاح اطلاعات خودداری کند، سازمان امور مالیاتی باید موضوع را همراه با اسناد و مدارک مثبت تخلف به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع دهد.
اگر هیأت حل اختلاف مالیاتی وقوع تخلف را تأیید کند، سازمان می تواند با مراجعه به فرد یا مطالبه دفاتر، اسناد و مدارک، نسبت به حسابرسی دوره های مالیاتی سال تخلف اقدام کند.
علاوه بر این، جریمه های مربوط به ماده 22 نیز برای تخلف قابل اعمال خواهد بود.
خیر.
یکی از نکات مهم درباره ماده 9 این است که اصلاح اطلاعات یا ثبت دیرهنگام صورتحساب، لزوماً به معنی حذف جریمه نیست.
برای مثال، اگر صورتحسابی در موعد مقرر صادر نشده باشد و بعداً در کارپوشه ثبت شود، ثبت دیرهنگام آن باعث نمی شود تخلف قبلی به صورت خودکار از بین برود. جریمه های مربوط به ماده 22 همچنان می تواند قابل اعمال باشد.
با این حال، پذیرش تخلف و اصلاح اطلاعات باعث می شود موضوع در مسیر پیش بینی شده برای اثبات تخلف و حسابرسی موضوع ماده 9 ادامه پیدا نکند.
برای درک بهتر ماده 9، باید به ماده 4 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان نیز توجه کرد.
بر اساس ماده 4، اصل بر صحت اطلاعاتی است که در سامانه مؤدیان ثبت شده است؛ مگر اینکه خلاف آن اثبات شود.
به همین دلیل، ماموران مالیاتی در حالت عادی حق مراجعه به محل فعالیت، مطالبه دفاتر و اسناد و رسیدگی به آن ها را ندارند، مگر در مواردی که قانون استثنا کرده است؛ از جمله مواردی که شرایط ماده 9 محقق شده باشد.
به زبان ساده، می توان رابطه این دو ماده را این گونه خلاصه کرد:
ماده 22، انواع تخلفات و جرایم مربوط به قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان را مشخص می کند.
بر اساس متن ارائه شده در قانون، برخی از مهم ترین موارد عبارت اند از:
برای عدم صدور صورتحساب الکترونیکی، جریمه ای معادل 10 درصد مجموع مبلغ فروش انجام شده بدون صدور صورتحساب الکترونیکی یا مبلغ ثابت مقرر در قانون، هرکدام که بیشتر باشد در نظر گرفته شده است.
عدم عضویت در سامانه مؤدیان، عدم استفاده از پایانه فروشگاهی یا حافظه مالیاتی و برخی تخلفات مرتبط، می تواند موجب اعمال جریمه و همچنین محرومیت از برخی معافیت ها، نرخ صفر و مشوق های مالیاتی شود.
عدم اعلام حساب یا حساب های بانکی مرتبط با گردش مالی واحد اقتصادی نیز مشمول جریمه مقرر در ماده 22 خواهد بود.
برای عدم تحویل صورتحساب چاپی به خریدار یا حذف و مخدوش کردن صورتحساب، جریمه مقرر در ماده 22 قابل اعمال است.
نکته: مبلغ جرایم ثابت مندرج در قانون، مطابق تبصره 1 ماده 22، متناسب با نرخ تورم سالانه و بر اساس آخرین اعلام بانک مرکزی به روزرسانی می شود. بنابراین هنگام محاسبه جریمه باید رقم معتبر مربوط به زمان وقوع تخلف بررسی شود.
بخشودگی جریمه با اصلاح صورتحساب تفاوت دارد.
بر اساس تبصره 2 ماده 22، سازمان امور مالیاتی نمی تواند بیش از 50 درصد جریمه های موضوع این ماده را مطابق ماده 191 قانون مالیات های مستقیم مورد بخشودگی قرار دهد. همچنین اگر عدم انجام تکالیف قانونی خارج از اختیار فرد یا کسب وکار باشد، سازمان مکلف به بخشودگی جرایم موضوع ماده 22 است.
بنابراین نمی توان گفت صرفاً با ثبت یا اصلاح یک صورتحساب، جریمه به صورت خودکار بخشوده می شود.
فرض کنید یک فروش انجام شده، اما صورتحساب الکترونیکی آن در موعد مقرر صادر نشده است. سازمان امور مالیاتی این موضوع را از طریق سامانه مؤدیان به فرد یا کسب وکار اعلام می کند.
در این شرایط دو حالت وجود دارد:
حالت اول: پذیرش تخلف
فرد یا کسب وکار تخلف را می پذیرد و اطلاعات مربوط را در کارپوشه ثبت یا اصلاح می کند. در این حالت، جریمه مربوط به ماده 22 می تواند اعمال شود، اما موضوع وارد فرآیند اثبات تخلف و حسابرسی موضوع ماده 9 نمی شود.
حالت دوم: عدم پذیرش تخلف
فرد یا کسب وکار تخلف را نمی پذیرد و اطلاعات را اصلاح نمی کند. در این شرایط، سازمان باید تخلف را با اسناد و مدارک به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع دهد. در صورت تأیید تخلف، امکان حسابرسی دوره های مالیاتی سال تخلف وجود خواهد داشت و جریمه ماده 22 نیز قابل اعمال است.
ماده 9 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان، نحوه برخورد با مواردی مانند کتمان معاملات، عدم صدور صورتحساب الکترونیکی، کم اظهاری و بیش اظهاری را مشخص می کند.
مهم ترین نکته این است که پس از اعلام تخلف، نحوه واکنش فرد یا کسب وکار می تواند بر ادامه فرآیند تأثیر بگذارد. پذیرش تخلف و اصلاح اطلاعات در کارپوشه، موضوع را در چارچوب جریمه های ماده 22 قرار می دهد؛ اما در صورت عدم پذیرش، امکان ارجاع موضوع به هیأت حل اختلاف و در ادامه حسابرسی دوره مالیاتی سال تخلف وجود دارد.
در نهایت، ثبت یا اصلاح دیرهنگام صورتحساب به معنی حذف خودکار جریمه نیست و موضوع بخشودگی باید جداگانه و بر اساس مقررات مربوط بررسی شود.
برای ثبت صورتحساب ماده 9، مانند حالت های دیگر ثبت صورتحساب، ابتدا صورتحساب موردنظر را مطابق با الگوی مورد نظر ایجاد و اطلاعات مربوط به آن را تکمیل کنید.
نکته مهم: چنانچه صورتحساب در بازه 12 روزه قرار دارد، گزینه «صورتحساب ماده 9» را فعال نکنید.
برای مشاهده صورتحساب ثبت شده در کارپوشه، از منوی «صورتحساب ها» وارد بخش «فروش داخلی» شده و سپس گزینه «صورتحساب های ماده 9» را انتخاب کنید.
ویدئو آموزشی نمایش صورتحساب ماده 9 در کارپوشه سامانه مودیان را مشاهده نمایید.
آیا ماده 9 فقط مربوط به عدم صدور صورتحساب است؟
خیر. کتمان فعالیت یا معامله، عدم صدور صورتحساب و کم اظهاری یا بیش اظهاری در قیمت یا مقدار فروش نیز در این ماده مورد توجه قرار گرفته است.
آیا اصلاح صورتحساب باعث حذف جریمه می شود؟
خیر. اصلاح اطلاعات لزوماً موجب حذف جریمه نیست؛ اما پذیرش تخلف و اصلاح آن می تواند از ادامه فرآیند موضوع ماده 9 و ارجاع برای اثبات تخلف جلوگیری کند.
اگر تخلف را قبول نکنیم چه می شود؟
در صورت عدم پذیرش و اصلاح نکردن اطلاعات، سازمان می تواند موضوع را با اسناد و مدارک به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع دهد.
ماده 4، 9 و 22 چه تفاوتی دارند؟
ماده 4 بر اصل صحت اطلاعات ثبت شده تأکید دارد، ماده 9 نحوه برخورد با برخی تخلفات را مشخص می کند و ماده 22 به تخلفات و جرایم مربوط به قانون می پردازد.
بدون نیاز به نرم افزار حسابداری
☑️تعریف نامحدود مودی
☑️ارسال تمامی الگوها
☑️ارسال گروهی صورتحساب با اکسل
☑️ثبت کد شعبه فروشنده و خریدار
☑️شارژ صورتحساب بدون محدودیت زمانی
☑️چاپ و فایل PDF صورتحساب همراه با تصویر امضا، مهر و توضیحات
☑️گزارش فروش به صورت فصلی در قالب اکسل
☑️امکان ثبت صورتحساب ابطال، اصلاح، برگشت از فروش
☑️ثبت نام اولیه و ارسال بصورت رایگان تا 3 صورتحساب
🛡 امن، سریع، ساده و مطابق قوانین سامانه مالیاتی کشور.
